Bij grootschalige bouwprojecten is een gestructureerd veiligheidsbeleid niet alleen een morele plicht, maar ook een strikte wettelijke vereiste. De Belgische bouwsector blijft immers een risicovolle werkomgeving: in 2024 werden er maar liefst 7.166 arbeidsongevallen met minstens één dag arbeidsongeschiktheid geregistreerd, naast 9 dodelijke slachtoffers. Om de bouwplaats veiligheid te garanderen en risico’s te minimaliseren, is het tijdig aanstellen van een professionele coördinator essentieel.
Wanneer is een veiligheidscoördinator in de bouw wettelijk verplicht?
In België bent u wettelijk verplicht om een veiligheidscoördinator aan te stellen op elke tijdelijke of mobiele bouwplaats zodra er minstens twee aannemers gelijktijdig of achtereenvolgens werkzaamheden uitvoeren. Deze regel geldt voor zowel nieuwbouw- als renovatieprojecten, ongeacht de omvang van de werken of het totale projectbudget. Belangrijk om te weten is dat ook onderaannemers, zelfstandige professionals, nutsbedrijven en leveranciers in dit kader als afzonderlijke aannemers worden beschouwd.
De drempel van 500 m²: Wie draagt de verantwoordelijkheid?
De totale oppervlakte van het bouwwerk bepaalt wie wettelijk verantwoordelijk is voor de aanstelling van de coördinator:
- Projecten vanaf 500 m²: Bij grotere projecten ligt de wettelijke verplichting rechtstreeks bij de opdrachtgever (de bouwheer). U moet zelf een erkende veiligheidscoördinator contracteren en aanstellen.
- Projecten kleiner dan 500 m²: Bij kleinere werven ligt de verantwoordelijkheid in eerste instantie bij de bouwdirectie belast met het ontwerp of de controle (meestal de architect of de hoofdaannemer). Voor deze kleinere werven geldt bovendien een soepelere regeling, waarbij de architect of aannemer onder specifieke voorwaarden zelf de coördinatierol mag opnemen.
Cruciale documenten: Het VGP en het PID
De veiligheidscoördinator hanteert tijdens het project twee verplichte instrumenten om de risico’s te beheersen:
- Het Veiligheids- en Gezondheidsplan (VGP): Dit plan wordt opgesteld tijdens de ontwerpfase en brengt alle mogelijke risico’s en de interactie tussen de verschillende aannemers nauwkeurig in kaart.
- Het Postinterventiedossier (PID): Dit dossier bevat alle technische informatie en richtlijnen die nodig zijn om latere onderhouds-, herstellings- of afbraakwerken in de toekomst op een veilige manier te kunnen uitvoeren.
Niveau A vs. Niveau B veiligheidscoördinatoren: Wat is het verschil?
De wetgeving maakt een belangrijk onderscheid tussen de kwalificaties van coördinatoren, gebaseerd op de complexiteit en de omvang van het bouwproject:
Veiligheidscoördinator Niveau A: Dit niveau is vereist voor grote, complexe bouwprojecten met een verhoogd risicoprofiel (bijvoorbeeld projecten met een grote omvang, specifieke technische uitdagingen of een hoog aantal gelijktijdige arbeiders). Een Niveau A-coördinator beschikt over een universitair of hoger technisch diploma en heeft een aanvullende, intensieve specialisatieopleiding voltooid (vergelijkbaar met Preventieadviseur Niveau 1).
Veiligheidscoördinator Niveau B: Dit niveau volstaat voor minder complexe of middelgrote bouwprojecten. De coördinator heeft een specifieke Niveau B-opleiding afgerond (vergelijkbaar met Preventieadviseur Niveau 2) en focust op projecten waar de risico’s en de interacties tussen aannemers overzichtelijker zijn.
Waarom een externe veiligheidscoördinator inschakelen via Volghe Consult?
Het selecteren van de juiste expert is cruciaal voor het succes en de veiligheid van uw project. Door een externe veiligheidscoördinator bouw in te schakelen via Volghe Consult, kiest u voor gecertificeerde interim-experts die direct inzetbaar zijn. Wij beschikken over een uitgebreid netwerk van gekwalificeerde professionals met de juiste certificaten (Niveau A en Niveau B).
Onze werkwijze kenmerkt zich door absolute transparantie en een “open boek”-beleid wat betreft tarieven en afspraken. Dankzij onze diepgaande niche-specialisatie in QHSE & Sustainability begrijpen we de specifieke risico’s van uw sector door en door. Of u nu tijdelijke projectondersteuning zoekt of een overbrugging naar een vaste aanstelling, wij zorgen voor een snelle en vakkundige invulling van uw behoefte.
Wilt u de veiligheid op uw bouwplaats naar een hoger niveau tillen en volledig voldoen aan de wetgeving? Neem vandaag nog contact met ons op of ontdek onze brede waaier aan diensten.